
Epizod 2: Diapazon daxilində hərəkət edən bazarlar, hedcinq və gəlirlilik üçün çoxayaqlı opsionlar
1. Çoxayaqlı opsionların əsasları
Çoxayaqlı opsion mövqeyi eyni vaxtda istifadə olunan iki və ya daha çox opsion müqaviləsindən qurulur. Müqavilələr opsion növünə, icra qiymətinə və ya bitmə tarixinə görə fərqlənə bilər. Uzun və qısa opsionları birləşdirməklə investorlar mövqe açmaq xərclərini azalda, riski məhdudlaşdıra və ya konkret bazar proqnozuna uyğun gəlir profili yarada bilərlər.
Geniş yayılmış çoxayaqlı və kombinə edilmiş strategiyalara təminatlı strategiyalar, şaquli spredlər, straddllar, stranqllar və kollarlar daxildir. Bu məqalədə onların əsas strukturu, istifadə ssenariləri və risk-gəlir xüsusiyyətləri nəzərdən keçirilir.
Bitget çoxayaqlı opsion strategiyalarına ümumi baxış
| Strategiya qrupu |
Konkret strategiyalar |
İstifadə ssenariləri |
| Təminatlı strategiyalar |
Təminatlı call opsionu və təminatlı put opsionu |
Siz artıq səhmlərə sahibsiniz və ya səhmlər üzrə qısa mövqedəsiniz və opsion satmaqla əlavə premium gəliri əldə etmək istəyirsiniz |
| Şaquli spredlər |
Buğa call spredi, ayı call spredi, buğa put spredi və ayı put spredi |
Siz bazarın istiqaməti ilə bağlı proqnoza maliksiniz, lakin xərcləri azaltmaq və ya maksimum riski məhdudlaşdırmaq istəyirsiniz |
| Straddllar |
Uzun straddl və qısa straddl |
Siz böyük qiymət dəyişikliyi gözləyirsiniz, lakin istiqamətdən əmin deyilsiniz və ya nəzərdə tutulan volatilliyin azalacağını gözləyirsiniz |
| Stranqllar |
Uzun stranql və qısa stranql |
Straddla bənzəyir, lakin adətən daha az xərc tələb edir və daha böyük qiymət dəyişikliyinə ehtiyac duyur |
| Kollarlar |
Uzun kollar və qısa kollar |
Mövcud səhm mövqeyində həm yüksəliş, həm də eniş riskini idarə etmək istəyirsiniz |
Təminatlı strategiyalar

Təminatlı strategiyalar əsasən təminatlı call opsionu və təminatlı put opsionundan ibarətdir.
-
Təminatlı call opsionu: səhmi saxlayın və ona qarşı call opsionu satın.
-
Təminatlı put opsionu: səhm üzrə qısa mövqe açın və ona qarşı put opsionu sataraq mövqenin gəlirini artırmaq üçün premium əldə edin.
Məsələn, investor $100 qiymətində ticarət olunan 100 səhmə sahibdir və icra qiyməti $110 olan bir call opsionu satır. Bitmə tarixində səhmin qiyməti $110 və ya daha aşağı olarsa, opsion dəyərsiz bitə bilər və investor həm səhmləri, həm də premiumu saxlayar. Qiymət 110 dollardan yuxarı qalxarsa, investor səhmləri icra qiymətinə satmalı ola bilər.
Bu strategiyalar artıq səhmlərə sahib olan və ya səhmlər üzrə qısa mövqedə olan, yaxın müddətdə bir istiqamətdə böyük dəyişiklik gözləməyən investorlar üçün uyğundur. Əsas kompromis potensial yüksəlişin bir hissəsinin məhdudlaşdırılmasıdır. Səhm mövqeyinin özünə aid qiymət riski isə qalır.
Şaquli spredlər

Şaquli spred eyni baza aktivinə, bitmə tarixinə və opsion növünə, lakin fərqli icra qiymətlərinə malik opsionların alınıb-satılmasını nəzərdə tutur. Bir ayağın alınması və digərinin satılması ödənilən xalis premiumu azaldır, həm maksimum mənfəəti, həm də maksimum zərəri əvvəlcədən müəyyən edir.
Geniş yayılmış növlərə aşağıdakılar daxildir:
-
Buğa call spredi: daha aşağı icra qiymətli call opsionunu alın, daha yüksək icra qiymətli call opsionunu satın. Mülayim yüksəliş proqnozu üçün uyğundur.
-
Ayı call spredi: daha aşağı icra qiymətli call opsionunu satın, daha yüksək icra qiymətli call opsionunu alın. Mülayim eniş və ya diapazon daxilində hərəkət proqnozu üçün uyğundur.
-
Buğa put spredi: daha yüksək icra qiymətli put opsionunu satın, daha aşağı icra qiymətli put opsionunu alın. Mülayim yüksəliş proqnozu üçün uyğundur.
-
Ayı put spredi: daha yüksək icra qiymətli put opsionunu alın, daha aşağı icra qiymətli put opsionunu satın. Mülayim eniş proqnozu üçün uyğundur.
Məsələn, 100 icra qiymətli call opsionunun alınması və 110 icra qiymətli call opsionunun satılması qısa call opsionundan alınan premium hesabına alış xərcinin bir hissəsini kompensasiya edir. Lakin səhmin qiyməti 110 dollardan yuxarı qalxdıqda əlavə yüksəliş potensialı məhdudlaşır.
Kollarlar

Kollarlar əsasən uzun kollar və qısa kollardan ibarətdir.
-
Uzun kollar: uzun səhm mövqeyi + uzun put opsionu + qısa call opsionu; səhm mövqeyində eniş riskini məhdudlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
-
Qısa kollar: qısa səhm mövqeyi + qısa put opsionu + uzun call opsionu; qısa səhm mövqeyində yüksəliş riskini məhdudlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
Məsələn, investor $100 qiymətində ticarət olunan səhmlərə sahibdir, 90 icra qiymətli put opsionunu alır və 110 icra qiymətli call opsionunu satır. Put opsionu enişdən qorunma təmin edir, call opsionundan alınan premium isə bu qorunmanın xərcinin bir hissəsini kompensasiya edir.
Bu strategiyalar kəskin qiymət dəyişikliyi riskini nəzarətdə saxlayaraq mövcud səhm mövqeyini qorumaq istəyən investorlar üçün uyğundur. Uzun kollar eniş riskini məhdudlaşdırır, lakin yüksəliş potensialının bir hissəsini də məhdudlaşdırır. Qısa kollar isə bunun əksini edir: qısa səhm mövqeyinə qarşı kəskin yüksəliş riskini məhdudlaşdırır.
Straddllar

Straddllar uzun straddl və qısa straddldan ibarətdir.
-
Uzun straddl: eyni icra qiymətinə və bitmə tarixinə malik call opsionu və put opsionu alın. İstiqaməti aydın olmayan böyük qiymət dəyişikliyi gözləntisi üçün uyğundur. Məsələn, səhmin qiyməti $100 olduqda, 100 icra qiymətli call opsionu və 100 icra qiymətli put opsionunun alınması qiymət hər hansı istiqamətdə kifayət qədər dəyişərsə, mənfəət gətirə bilər.
-
Qısa straddl: eyni icra qiymətinə və bitmə tarixinə malik call opsionu və put opsionu satın. Qiymətin müəyyən diapazonda qalacağı gözləntisi üçün daha uyğundur, lakin zərər riski xeyli yüksəkdir.
Stranqllar

Stranqllar uzun stranql və qısa stranqldan ibarətdir. Onlar straddllara bənzəyir, lakin call opsionu və put opsionu fərqli icra qiymətlərindən istifadə edir və call opsionunun icra qiyməti adətən put opsionunun icra qiymətindən yüksək olur.
-
Uzun stranql: daha yüksək icra qiymətli call opsionu və daha aşağı icra qiymətli put opsionu alın. İstiqaməti aydın olmayan böyük qiymət dəyişikliyi gözləntisi üçün uyğundur.
-
Qısa stranql: daha yüksək icra qiymətli call opsionunu və daha aşağı icra qiymətli put opsionunu satın. Qiymətin müəyyən diapazonda qalacağı gözləntisi üçün daha uyğundur, lakin daha yüksək quyruq riski daşıyır.
Məsələn, səhmin qiyməti $100 olduqda, 105 icra qiymətli call opsionunu və 95 icra qiymətli put opsionunu ala bilərsiniz. Hər iki opsion adətən puldan kənar olduğuna görə uzun stranql mövqeyinin açılması çox vaxt uzun straddldan daha az xərc tələb edir, lakin mənfəətli olmaq üçün daha böyük qiymət dəyişikliyinə ehtiyac duyur.
2. Marja müqayisəsi: ABŞ-ın ənənəvi səhm opsionları və Bitget opsionları
| Aspekt |
Ənənəvi brokerlərdə ABŞ səhm opsionları |
Bitget Stock+ çoxayaqlı opsionları |
| Marjanın hesablanması |
Regulation T (Reg T) və ya portfel marjası kimi broker qaydalarından asılıdır. Hedcinq edilmiş kombinasiyalar marja tələblərini azalda bilər. |
Mövqenin bütövlükdə riskinə əsasən marjanı hesablayan portfel marjasını dəstəkləyir. Hedcinq edilmiş kombinasiyalar marja tələblərini azalda bilər. |
| Ticarət komissiyası |
Brokerə görə dəyişir. Bəziləri hər müqavilə üçün komissiya tutur, digərləri isə komissiyasız ticarət təklif edir. |
Hazırda ABŞ səhm opsionları üzrə ticarət komissiyası tutmuruq. |
| Platforma və üçüncü tərəf haqları |
Brokerdən və əməliyyat növündən asılı olaraq platforma haqları və SEC, FINRA və OCC haqları kimi digər əlaqəli haqları əhatə edə bilər. |
Platforma haqqı ayrıca tətbiq olunur və SEC, TAF, ORF, OCC, klirinq və CAT haqları kimi digər əlaqəli haqlar da tətbiq oluna bilər. |
| Ticarət saatları |
Adi ticarət saatları adətən 9:30 AM–4:00 PM aralığındadır, lakin bəzi brokerlər və ya məhsullar uzadılmış saatlarda ticarət də təklif edir. |
Hazırda çoxayaqlı strategiyaları yalnız adi ticarət saatlarında, 9:30 AM–4:00 PM aralığında dəstəkləyirik. |
| Hesablaşma və çatdırılma |
ABŞ səhm opsionları üzrə hesablaşma adətən T+1 müddətində aparılır və opsionun icrası ümumiyyətlə baza səhmlərinin çatdırılması ilə nəticələnir. |
ABŞ səhm bazarına uyğun olaraq T+1 hesablaşması. Bitmə tarixində pulda olan opsionlar hesabdakı aktivlərə və platforma qaydalarına uyğun olaraq icra və hesablaşma edilir. |
3. Çoxayaqlı strategiyaların praktikada tətbiqi
Yüksək IV-li meqakapitalizasiyalı texnologiya və AI liderləri (maliyyə nəticələri mövsümü və hadisələrə əsaslanan əməliyyatlar)
Texnologiya nəhənglərinin (“Möhtəşəm 7-lik”) və AI ilə əlaqəli səhmlərin opsionlarında nəzərdə tutulan volatillik (IV) maliyyə nəticələrinin açıqlanması ərəfəsində və texnologiya konfranslarından əvvəl son dərəcə yüksək olur. Tək bir opsionun birbaşa alınması sizi IV-nin kəskin azalmasından yaranan zərərlərə qarşı çox həssas edir, buna görə çoxayaqlı struktur daha dayanıqlı seçimdir.
İzləniləcək şirkətlər: NVDA (NVIDIA), TSLA (Tesla), AMD, AAPL (Apple), AMZN (Amazon)
Uyğun strategiyalar:
1. Buğa call spredi
Maliyyə nəticələrinə nikbin yanaşan və səhm qiymətinin mülayim şəkildə yüksələcəyini gözləyən investorlar üçün uyğundur. Bu strategiyada daha aşağı icra qiymətli call opsionu alınır və eyni zamanda daha yüksək icra qiymətli call opsionu satılır ki, bu da mövqenin açılması xərcini azaldır.
Məsələn, səhmin qiyməti $100 olduqda, 100 icra qiymətli call opsionunu 7 dollara alır və 110 icra qiymətli call opsionunu 3 dollara satırsınız. Beləliklə, hər səhm üzrə xalis xərc $4 olur. Bitmə tarixində səhmin qiyməti $110 və ya daha yüksək olarsa, maksimum mənfəət $6 təşkil edir. Qiymət $100 və ya daha aşağı səviyyəyə düşərsə, maksimum zərər $4 olur. Zərərsizlik nöqtəsi 104 dollardır. Bu struktur opsionun alış xərcini azaldır, lakin yüksəliş potensialını məhdudlaşdırır.
2. Uzun straddl
Maliyyə nəticələrinin kəskin qiymət dəyişikliyinə səbəb olacağını gözlədiyiniz, lakin istiqamətdən əmin olmadığınız hallar üçün uyğundur. Eyni icra qiymətinə və bitmə tarixinə malik call opsionu və put opsionunu eyni vaxtda alın.
Məsələn, səhmin qiyməti $100 olduqda, 100 icra qiymətli call opsionunu və 100 icra qiymətli put opsionunu cəmi $11 premium ödəyərək alırsınız. Bitmə tarixində zərərsizlik nöqtələri $89 və 111 dollardır. Səhmin qiyməti 120 dollara yüksələrsə və ya 80 dollara düşərsə, hər iki halda hər səhm üzrə $9 qazanırsınız.
Nəzərə alın ki, maliyyə nəticələri açıqlanmazdan əvvəl yüksək IV mövqenin açılması xərcini artırır, nəticələr açıqlandıqdan sonra IV-nin kəskin azalması isə opsionların dəyərini azalda bilər. Faktiki qiymət dəyişikliyi ödənilən premiumu qarşılamaq üçün kifayət qədər böyük olmalıdır.
3. Uzun kollar
NVDA və ya AAPL səhmlərini uzunmüddətli saxlayan və maliyyə nəticələri mövsümündə qiymət enişindən qorunmaq istəyən investorlar üçün uyğundur. Put opsionunun alınması enişdən qorunma təmin edir, call opsionunun satılması isə premium qazandıraraq bu qorunmanın xərcinin bir hissəsini kompensasiya edir.
Məsələn, $100 qiymətində ticarət olunan səhmlərə sahibsiniz, 90 icra qiymətli put opsionunu alır və 110 icra qiymətli call opsionunu satırsınız. Səhmin qiyməti 90 dollardan aşağı düşərsə, put opsionu səhmlər üzrə əlavə zərərləri kompensasiya edə bilər. Qiymət 110 dollardan yuxarı qalxarsa, əlavə yüksəliş potensialı məhdudlaşdırılır.
Bu strategiya mövcud səhm mövqeyi üçün nisbətən dəqiq müəyyən edilmiş qiymət qorunması diapazonu yaradır. Faktiki xərc və yekun PnL iki opsionun xalis premiumundan asılıdır.


