Saudiya oktabr oyida neft ishlab chiqarishni 26% ga oshirdi, urush boshlanganidan beri eng yuqori darajaga yetdi, Brent xom nefti esa shu oyda 20% dan ko‘proq tushib ketdi.

Saudiya Arabiston neft ishlab chiqarishi keskin ko‘tarildi, bu esa Fors qo‘ltig‘idagi ta’minotning to‘liq tiklanishiga olib keldi va jahon neft narxlarini tezlashtirib pasayishga sabab bo‘lmoqda.

Bloomberg tomonidan olingan Neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti (OPEC) kotibiyatining oylik hisobotiga ko‘ra, Saudiya Arabistonining oktyabr oyi kunlik o‘rtacha neft ishlab chiqarishi 10,56 million barrelga yetdi, o‘tgan oydan 26% o‘sib, urush boshlanganidan beri eng yuqori ko‘rsatkichga erishdi.

Shu bilan birga, Iroq ham urush davri yangi yuqori darajaga yetdi. Katta miqdordagi neft haqiqiy bozorga kirib keldi va talab hali ham sust bo‘lib turgan sharoitda farqni pasaytirdi hamda bozorga ortiqcha taklif belgilari paydo bo‘ldi.

Ushbu ishlab chiqarish o‘sishi aynan OPEC har bir a’zoning maksimal ishlab chiqarish quvvatini baholayotgan muhim paytga to‘g‘ri keldi; baholash natijalari 29-noyabr kuni bo‘ladigan OPEC+ onlayn yig‘ilishida 2027-yil ishlab chiqarish maqsadlardagi maslahatlashuv uchun foydalaniladi.

Saudi Aramco bosh direktori Amin Nasser o‘tgan hafta Abu Dabidagi sanoat konferensiyasida kompaniya maqsadi “to‘rtinchi chorakda ishlab chiqarishni maksimal darajaga yetkazish” ekanligini aytdi hamda zaxiralarni to‘ldirish global talablarga sezilarli kuchli turtki bo‘lishini qo‘shimcha qildi.

Brent neft fyucherslari bu oyda qariyb 21% pasaydi, hozirda har barrel uchun 93 dollar atrofida savdo qilinmoqda.

Saudiya ishlab chiqarishi urushdan oldingi cho‘qqiga yaqinlashmoqda, Hormuz bo‘g‘ozidan tashishni oshirish muhim ahamiyatga ega

Saudiya Arabistonining oktyabr oyi kunlik ishlab chiqarishi urush boshlanishidan oldingi fevral oyidagi ko‘rsatkichdan bir necha yuz ming barreldan oz, va OPEC hududidagi kvota cheklovidan biroz yuqori bo‘ldi.

Ishlab chiqarishning o‘sishidagi asosiy omil transportdagi to‘siqlarning yengib o‘tilishi bo‘ldi. Saudiya Arabistoni endilikda Hormuz bo‘g‘ozi orqali maxfiy tez-tez qatnaydigan tashishni samarali yo‘lga qo‘ydi, bu strategiyani urush boshida Birlashgan Arab Amirliklari birinchi bo‘lib sinab korib joriy qilgan edi.

Shu bilan birga, Saudiya Arabistoni Qizil dengiz sohilidagi muqobil quvurni ham ishga tushirish imkoniga ega bo‘ldi — bu quvur ilgari hujumga uchragan bo‘lsa ham.

Iroq ham OPEC’ga xabar berdi: oktyabr oyida kunlik ishlab chiqarish urush davridagi yangi rekord — taxminan 4,9 million barreldan oshdi va bu ko‘rsatkich ular uchun kelishilgan ishlab chiqarish cheklovidan ancha balandroqdir.

Haqiqiy ishlab chiqarish va ruxsat berilgan kvotalar o‘rtasida tafovut bor, OPEC pozitsiyasi hali aniq emas

E’tiborli jihati shundaki, OPEC a’zo davlatlar kvota ijrosini baholashda, davlatlarning o‘zlari bergan raqamlar emas, balki tashqi manbalardan olingan ma’lumotlarga asoslanadi, va bu ikki guruh ma’lumot o‘rtasida sezilarli farq bor.

Tashqi manbalar ma’lumotiga ko‘ra, Iroqning oktyabr oyidagi haqiqiy kunlik ishlab chiqarishi 4,491 million barrelni tashkil etdi, bu ularning belgilangan limiti bilan mos keladi; Saudiya Arabistonining tashqi ma’lumotlari esa 9,194 million barrelni ko‘rsatadi va bu hamon ularning yuqori kvotasidan ancha pastdir. Bu Saudiya Arabistonining o‘z xabar qilgan hajmiga (10,56 million barrel) nisbatan katta tafovutdir.

Urush davomida ko‘plab a’zo davlatlar o‘z kvotalaridan ancha kam ishlab chiqarishga majbur bo‘ldi va bu butun dunyo neft zaxiralarining keskin kamayishiga sabab bo‘ldi. OPEC ushbu kvota buzilishlariga qanday qaror qilishini hali rasman ma’lum qilmagan.

Ushbu ishlab chiqarish keskin o‘sishi, shuningdek, OPEC+ tomonidan urush paytida qabul qilingan bir qator kvota oshirish qarorlariga orqaga qarab asos bo‘lib xizmat qilmoqda. O‘shanda eksport uzilishi tufayli bunday oshirish deyarli amalda kuchga ega emas edi, hozir esa ishlab chiqaruvchi mamlakatlarga qo‘shimcha imkoniyat yaratmoqda.

OPEC+ har bir a’zo mamlakat maksimal ishlab chiqarish quvvatini tekshiruvni bir necha kun ichida yakunlashi kutilmoqda. Uning natijasida butun alyans 29-noyabr kuni onlayn yig‘ilish o‘tkazib, 2027-yil ishlab chiqarish maqsadlarini muhokama qiladi.

Bozor ulushi uchun kurash kuchaymoqda, Saudiya va BAAdan Osiyoga narxlarni pasaytirish bo‘yicha poyga

Ishlab chiqarish o‘sishining ortida bozor ulushini oshirish uchun yashirin kurash ham kuchaymoqda. Birlashgan Arab Amirliklari shu yilning may oyida uzoq muddatli a’zolikdan so‘ng OPEC’ni tark etdi va ishlab chiqarish chegaralaridan ozod bo‘lib, mustaqil holda bozorga chiqdi.

So‘nggi vaqtlarda Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklari Osiyolik xaridorlar uchun dekabr yuklari rasmiy narxlarini keskin pasaytirdi va raqobat kuchayib bormoqda.

Ushbu narxlar urushi signallari va ta’minotning uzluksiz tiklanishi bozor ishtirokchilarining neft narxlari kelajagi borasida yanada ehtiyotkor bo‘lishiga olib keldi.