Niềm tin tiêu dùng của Mỹ trong tháng 11 tăng lên mức cao nhất trong ba tháng, kỳ vọng lạm phát giảm, lo ngại về giá cả cao và bong bóng AI vẫn còn.

Ứng dụng Tài chính Zhī Tōng nhận được tin rằng, niềm tin tiêu dùng của Mỹ trong tháng 11 bất ngờ tăng lên mức cao nhất trong ba tháng, chủ yếu nhờ vào việc người dân có cái nhìn cải thiện hơn về tình trạng tài chính cá nhân và triển vọng kinh tế. Tuy nhiên, chi phí sinh hoạt cao vẫn là áp lực chủ đạo với các hộ gia đình Mỹ; đồng thời, biến động gần đây của thị trường chứng khoán Mỹ đã làm dấy lên sự lo ngại về bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI) của người tiêu dùng.

Dữ liệu khảo sát sơ bộ do Đại học Michigan công bố vào thứ Sáu cho thấy, chỉ số niềm tin tiêu dùng của Mỹ trong tháng 11 đã tăng từ mức 48 của tháng 10 lên 51, đạt mức cao nhất trong ba tháng và vượt xa dự báo 48 của các nhà kinh tế học tham gia khảo sát Bloomberg.

Sự cải thiện niềm tin tiêu dùng lần này tập trung chủ yếu vào nhóm người được phỏng vấn có lập trường chính trị độc lập. Dữ liệu cho thấy, niềm tin tiêu dùng của các cử tri độc lập đã đạt mức cao nhất trong hơn một năm qua, trong khi niềm tin của những người ủng hộ Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đều giảm.

Mặc dù tổng thể niềm tin tiêu dùng đã được khôi phục, giá cả cao vẫn là vấn đề được người tiêu dùng Mỹ quan tâm hàng đầu. Khảo sát cho thấy, khoảng 57% người được hỏi chủ động đề cập rằng giá cả tăng cao liên tục đang bào mòn mức sống của họ, con số này đạt mức cao nhất kể từ tháng 5 năm nay.

Mặc dù quy mô sa thải tại các doanh nghiệp Mỹ vẫn còn hạn chế, tăng trưởng kinh tế cũng duy trì được sự bền bỉ, nhưng do tốc độ tăng giá vượt qua tốc độ tăng lương, sức mua thực tế của nhiều hộ gia đình tiếp tục chịu áp lực. Dữ liệu công bố trước đó cho thấy, kinh tế Mỹ quý III tăng trưởng 3,4% theo tỷ lệ năm, cao hơn kỳ vọng của thị trường và đạt tốc độ nhanh nhất trong một năm qua. Tuy nhiên, sự thể hiện mạnh mẽ của kinh tế vĩ mô vẫn chưa hoàn toàn chuyển hóa thành cảm nhận cải thiện tài chính cá nhân của người tiêu dùng.

Chi phí cao về thực phẩm, xăng dầu và nhà ở cũng trở thành chủ đề quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ. Đảng Dân chủ đã giành được thắng lợi rõ rệt trong cuộc bầu cử này, phản ánh một phần bất mãn của cử tri với chi phí sinh hoạt và tình trạng kinh tế tổng thể.

Dự báo lạm phát giảm nhưng vẫn ở mức cao

Đáng chú ý, mặc dù người tiêu dùng vẫn chưa hài lòng với mức giá hiện tại, nhưng kỳ vọng về lạm phát trong tương lai đã có cải thiện. Khảo sát cho thấy, người tiêu dùng Mỹ dự báo giá cả sẽ tăng 4,3% trong một năm tới, giảm xuống mức thấp nhất trong ba tháng. Đồng thời, người tiêu dùng dự báo tỷ lệ lạm phát trung bình hàng năm trong vòng 5 đến 10 năm tới sẽ là 3,4%, cũng thấp hơn mức của tháng trước.

Điều này cho thấy, mặc cho các hộ gia đình vẫn đối diện với áp lực chi phí sinh hoạt lớn, nỗi lo về tốc độ tăng giá trong tương lai của người tiêu dùng đã được giảm bớt.

Đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng là chỉ số quan trọng để đo lường áp lực giá trong tương lai. Việc kỳ vọng lạm phát ngắn hạn và dài hạn giảm có thể phát tín hiệu tích cực, song mức dự báo hiện tại vẫn còn cao, có nghĩa là nguy cơ lạm phát chưa hoàn toàn được xóa bỏ.

Biến động chứng khoán Mỹ gây lo ngại bong bóng AI Niềm tin của các hộ gia đình giàu giảm rõ rệt

Bên cạnh lạm phát, biến động mạnh của thị trường tài chính gần đây cũng bắt đầu ảnh hưởng đến kỳ vọng kinh tế của người tiêu dùng Mỹ.

Joanne Hsu, Giám đốc khảo sát người tiêu dùng Đại học Michigan, cho biết trong tuyên bố: "Những bình luận của người tiêu dùng cho thấy lo ngại về khả năng bong bóng AI đang gia tăng." Bà chỉ ra rằng chỉ số đánh giá tình trạng tài chính cá nhân của nhóm tiêu dùng nắm giữ danh mục đầu tư chứng khoán lớn nhất đã giảm 12% trong tháng này, xuống mức thấp nhất kể từ tháng 4 năm nay.

Hsu cho rằng, điều này có thể liên quan đến biến động của giá cổ phiếu những tuần gần đây. So với đó, các nhóm tài sản khác đều có cải thiện nhẹ về đánh giá tình hình tài chính cá nhân.

Sự phân hóa này cho thấy điều chỉnh thị trường chứng khoán Mỹ gần đây ảnh hưởng không giống nhau đến các gia đình khác nhau. Người tiêu dùng sở hữu lượng lớn tài sản cổ phiếu có thể lo lắng hơn về tình trạng tài sản của mình do biến động thị trường, trong khi niềm tin tài chính của các hộ gia đình khác lại được cải thiện.

Gần đây, thị trường ngày càng lo ngại về quy mô đầu tư vào lĩnh vực AI và lợi nhuận trong tương lai, cổ phiếu công nghệ bị bán tháo rõ rệt. Kết quả khảo sát cho thấy, sự lo ngại này đã bắt đầu lan truyền từ thị trường tài chính sang tâm lý người tiêu dùng.

Tuy nhiên, nhìn chung, người tiêu dùng Mỹ vẫn cải thiện đánh giá về tình hình tài chính cá nhân.

Chỉ số tình trạng tài chính cá nhân hiện tại của người tiêu dùng tháng 11 tăng lên mức cao nhất trong bốn tháng, đánh giá về điều kiện mua hàng hóa lâu bền cũng phục hồi từ mức thấp lịch sử trước đó. Đồng thời, hai chỉ số đánh giá tình trạng kinh tế hiện tại và kỳ vọng kinh tế tương lai đều tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 8, cho thấy người tiêu dùng đã có cái nhìn tích cực hơn về môi trường kinh tế.

Thị trường lao động duy trì sức bền Hỗ trợ niềm tin tiêu dùng

Một dữ liệu kinh tế khác công bố cùng ngày cũng cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì sự vững chắc.

Số việc làm phi nông nghiệp tháng 10 tăng 165.000 người, vượt dự báo của tất cả các nhà kinh tế được khảo sát, tỷ lệ thất nghiệp cũng giảm nhẹ. Sự tăng trưởng mạnh của việc làm giúp duy trì thu nhập và khả năng tiêu dùng của cư dân, đồng thời cung cấp một phần hỗ trợ cho niềm tin của người tiêu dùng về triển vọng kinh tế tương lai.

Dù vậy, mặc cho thị trường lao động thể hiện tốt, giá cả cao liên tục vẫn hạn chế sự phục hồi thêm của niềm tin tiêu dùng.

Cần lưu ý rằng, khảo sát sơ bộ về niềm tin tiêu dùng của Đại học Michigan lần này được thực hiện từ ngày 20 tháng 10 đến ngày 2 tháng 11, vì thế không bao gồm ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3 tháng 11 và những biến động thị trường xảy ra sau đó.

Tổng thể, niềm tin tiêu dùng Mỹ tháng 11 phục hồi bất ngờ cho thấy tâm lý bi quan của người dân đối với tài chính cá nhân và triển vọng kinh tế đã giảm bớt. Tuy nhiên, giá cả cao vẫn bào mòn sức mua của các hộ gia đình, cộng thêm rủi ro hiệu ứng tài sản do lo ngại bong bóng AI và biến động chứng khoán Mỹ làm nền tảng phục hồi niềm tin tiêu dùng của Mỹ còn chưa vững chắc.

Đối với thị trường, niềm tin tiêu dùng cải thiện và dự báo lạm phát giảm phát ra một số tín hiệu tích cực, nhưng tăng trưởng việc làm mạnh mẽ và dự báo lạm phát vẫn cao khiến lộ trình chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trong tương lai tiếp tục đối mặt với bất ổn.