Thời kỳ hưởng lợi từ thời Trump sắp kết thúc! Phố Wall tranh thủ thực hiện các thương vụ M&A khổng lồ trước thời điểm cuối cùng, năm 2027 sẽ là cơ hội cuối.

Ứng dụng tài chính thông minh Vietnam Finance nhận thấy, việc Trump quay trở lại Nhà Trắng đã tái tạo lại cục diện cuộc chơi chính trị phía sau các thương vụ sáp nhập, giúp các doanh nghiệp hồi sinh ý định theo đuổi những giao dịch lớn trước đây vốn khó thực hiện. Hiện nay, giới doanh nghiệp Mỹ đang chạy đua với thời gian.

Đảng Dân chủ thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, các hội đồng quản trị doanh nghiệp bỗng xuất hiện cảm giác cấp bách. Các lãnh đạo đều suy tính: dưới sự điều hành của Trump, với đội ngũ giám sát thân thiện với sáp nhập vẫn còn tại vị, đây có thể là khung thời gian cuối cùng để thực hiện một thương vụ mang tính chuyển đổi.

Qua trao đổi với các cố vấn cấp cao của các ngân hàng đầu tư hàng đầu, kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ đã thúc đẩy các doanh nghiệp cân nhắc: liệu có nên tăng tốc triển khai các chiến lược trọng điểm. Thị trường đã hình thành sự đồng thuận: một khi Đảng Dân chủ giành lại quyền lực, sẽ có khả năng cản trở các thương vụ sáp nhập lớn này. Trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, làn sóng sáp nhập tiếp tục bùng nổ, mang lại doanh thu kỷ lục cho phố Wall, còn Đảng Dân chủ có thể trở thành lực cản của xu hướng này.

Kevin Foley, đồng Giám đốc bộ phận ngân hàng đầu tư của JPMorgan, cho biết các doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để thúc đẩy các giao dịch trong môi trường kinh doanh vẫn phức tạp như hiện nay.

“Rủi ro lớn nhất là cho rằng mọi việc sẽ sớm trở lại bình thường,” Foley - người thường trực tại New York - nói, “Đứng yên là một lựa chọn, nhưng với tốc độ thay đổi ngành cao như hiện tại, đó là lựa chọn sai lầm.”

Fernando Rivas, chuyên gia ngân hàng cao cấp của Wells Fargo, chia sẻ thẳng thắn tại một hội nghị ngành diễn ra ở Boston hôm thứ Năm: Trong ngắn hạn, quan điểm “cơ hội không chờ người” sẽ lại thống trị thị trường sáp nhập.

Trong hai nhiệm kỳ của Trump, đã xuất hiện rất nhiều thương vụ sáp nhập siêu lớn. Theo phân tích dữ liệu tổng hợp, trong 20 năm qua, những thương vụ công bố có giá trị từ 50 tỷ USD liên quan đến doanh nghiệp Mỹ, hơn một nửa diễn ra trong nhiệm kỳ Tổng thống của ông.

Riêng năm nay, lĩnh vực điện lực, công nghệ... đều ghi nhận nhiều vụ sát nhập mang tính cột mốc. Ví dụ, tháng này Marvell Technology (MRVL.US) công bố chi 100 tỷ USD để thâu tóm hãng sản xuất laser Lumentum (LITE.US), lập kỷ lục giao dịch mới; ở một thương vụ lớn khác, Bộ Tư pháp Mỹ đã chấp thuận Paramount mua lại Warner Bros Discovery với giá 110 tỷ USD mà không kèm bất kỳ yêu cầu cải cách chống độc quyền nào.

Với những giao dịch có cấu trúc phức tạp như vậy, tính cấp bách về thời gian càng rõ nét. Thường các thương vụ sáp nhập khổng lồ cần hàng tháng để đàm phán, còn quá trình phê duyệt giám sát trên toàn cầu còn kéo dài hơn nữa. Nếu doanh nghiệp chờ đến khi cuộc bầu cử Tổng thống 2028 bùng nổ toàn diện mới bắt đầu, giao dịch này có thể bị biến thành công cụ tranh cử chính trị.

Paul Nari, trợ lý giáo sư quản lý tại trường kinh doanh Wharton của Đại học Pennsylvania, cho biết: “Nếu một thương vụ lớn cần thời gian dài từ lên phương án đến hoàn tất quy trình phê duyệt, thì phải thúc đẩy từ bây giờ, tốt nhất công bố trước giữa năm 2027. Thời gian dành cho thị trường không còn nhiều”.

Quyền lực dịch chuyển

Trong cục diện thị trường mới, vụ sáp nhập tiềm năng giữa SpaceX (SPCX.US) và Tesla (TSLA.US) của Musk có thể trở thành phép thử quan trọng cho các thương vụ khổng lồ. Nếu thành công, đây sẽ nằm trong danh sách những liên minh doanh nghiệp lớn nhất và nhạy cảm chính trị nhất lịch sử, đồng thời kiểm nghiệm mức độ ảnh hưởng thực tế của tỷ phú này với Trump trong bối cảnh quyền lực Washington tái cấu trúc.

Theo các báo cáo trước đây, Musk - người đã chi gần 500 triệu USD hỗ trợ ứng cử viên Đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa nhiệm kỳ then chốt - đang thúc đẩy công bố sáp nhập hai công ty lớn nhất của mình trong nửa đầu năm 2027. Tuy nhiên tình hình đã trở nên phức tạp hơn; do lo ngại Quốc hội do Đảng Dân chủ lãnh đạo sẽ điều tra các giao dịch kinh doanh và chính trị của Musk, đồng thời ở quy mô rộng hơn sẽ tìm cách kiềm chế làn sóng AI mà ông đã thúc đẩy, cả giá cổ phiếu của SpaceX và Tesla đều đã giảm mạnh.

Dù Đảng Dân chủ không thể kiểm soát Bộ Tư pháp Mỹ và Ủy ban Thương mại Liên bang, nhóm giám sát sáp nhập vẫn giữ nguyên trạng, nhưng nếu nắm quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện, Đảng này sẽ có công cụ mới: thông qua điều trần, điều tra, trát triệu tập, chất vấn về các thương vụ lớn nhạy cảm, đồng thời định hướng công chúng và cơ quan giám sát tăng cường soi xét các doanh nghiệp liên quan.

Một loạt thương vụ lớn đang triển khai, thậm chí một số đã hoàn thành, có thể trở thành mục tiêu bị theo sát đầu tiên ngay sau khi Quốc hội mới nhậm chức vào tháng 1 năm tới.

DoorDash Inc. (DASH.US) mua lại Instacart mẹ Maplebear Inc. (CART.US) trị giá 17 tỷ USD đã bị các chính khách Đảng Dân chủ nổi tiếng như Thị trưởng New York Zohra Mamdani chỉ trích, ông cho rằng giao dịch này sẽ dẫn đến “giá cao hơn, bóc lột khốc liệt hơn và bất bình đẳng kinh tế lớn hơn”. Đồng thời, các thượng nghị sĩ Ed Markey và Richard Blumenthal đã hướng mũi nhọn vào thương vụ NextEra Energy (NEE.US) mua Dominion Resources (D.US) trị giá 67 tỷ USD, báo động giao dịch này có thể làm suy yếu cạnh tranh và đẩy chi phí tiêu dùng lên cao. Thượng nghị sĩ Cory Booker tuyên bố sẽ giám sát Quốc hội để phân tích vụ Paramount-Warner Brothers kết thúc tháng trước.

Paul Humphreys, đồng lãnh đạo nhóm công nghiệp toàn cầu của hãng luật Freshfields, cho biết: “Quốc hội có hạn chế về thời gian và nguồn lực, sẽ không điều tra từng giao dịch. Tôi dự đoán họ sẽ tập trung vào các chủ đề nhất định, đặc biệt là chi phí dân sinh và trách nhiệm doanh nghiệp”.

“Ngay cả khi thương vụ đã được chấp thuận qua giám sát, Quốc hội vẫn có thể triệu tập lãnh đạo, phát trát, đưa một vụ sáp nhập lên ánh sáng chính trị,” Humphreys bổ sung.

Làn sóng AI suy yếu

Đối với các bên tham gia thương vụ, vấn đề cấp bách hơn chính là xu hướng AI thoái trào. Trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, nhiều thương vụ sáp nhập lớn được thực hiện dựa trên logic mở rộng ngành AI. Trong bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhiều bang đã tổ chức bỏ phiếu về xây dựng trung tâm dữ liệu, cử tri cuối cùng rõ ràng bác bỏ việc mở rộng nhanh các trung tâm dữ liệu tại Mỹ.

Thị trường vốn đã lo ngại về chi tiêu lớn cho AI, nay lại bắt đầu định giá lại khả năng cơ sở hạ tầng số hỗ trợ phát triển AI sẽ bị quản lý chặt hơn. Chỉ số bán dẫn Philadelphia (chỉ báo ngành chip) tuần trước ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ tháng 3/2020 khi đại dịch Covid bùng phát.

Thị trường điều chỉnh, cũng khiến rủi ro vụ Marvell Technology mua Lumentum lộ rõ hơn. Kể từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, cổ phiếu của cả hai công ty đều sụt mạnh, biến thương vụ trả hoàn toàn bằng cổ phiếu trở thành một biến số nữa, trong khi logic chiến lược của giao dịch này phần lớn dựa trên sự đầu tư liên tục vào trung tâm dữ liệu và kết nối AI.

Nhiều tổ chức phố Wall từng tuyển thêm nhân sự có mối quan hệ chính trị, đặt cược rằng thông tuyến Trump, thấu hiểu tư duy giám sát của ông, là chìa khóa thúc đẩy sáp nhập lớn. Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể đảo ngược cách bố trí này, buộc các ngân hàng đầu tư phải xây dựng kênh giao tiếp với phía Đảng Dân chủ sớm hơn dự kiến.

Nari từ Wharton nhận định: “Các bên tham gia giao dịch vừa mới học cách ứng phó với Nhà Trắng của Trump và cách tiếp cận giám sát sáp nhập của ông. Giờ đây, với làn sóng xanh của Đảng Dân chủ, họ lại phải chuẩn bị thêm một chiến lược đấu tranh ở cấp Quốc hội”.