Zhongjin: Việc làm mở rộng nhanh chóng, Fed duy trì tăng lãi suất dần dần

Theo tin từ Ứng dụng tài chính Smart Finance, China International Capital Corporation (CICC) vừa công bố báo cáo nghiên cứu cho biết, trong kịch bản cơ sở, Fed nhiều khả năng sẽ tăng lãi suất thêm một lần nữa vào tháng 12, sau đó chuyển sang thái độ quan sát. Xét đến việc rủi ro xung đột Mỹ-Iran đã giảm sau cuộc bầu cử giữa kỳ, không gian để giá dầu tiếp tục tăng mạnh bị giới hạn, nên đóng góp của giá năng lượng vào lạm phát dự kiến sẽ giảm trong tương lai. Đồng thời, biến động trên thị trường vốn gần đây khiến các điều kiện tài chính thắt chặt hơn ở mức cận biên, điều này phần nào thay thế vai trò tăng lãi suất của Fed, vì vậy chúng tôi nhận định Fed không cần vội vàng đẩy nhanh việc siết chặt chính sách tiền tệ. Nhìn chung, chu kỳ thắt chặt lần này diễn ra khá ôn hòa, Fed sẽ tiếp tục chiến lược tăng lãi suất dần dần và duy trì thái độ thận trọng trong suốt quá trình siết chặt.

Các quan điểm chính của CICC như sau:

Nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 165.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 10, vượt xa kỳ vọng của thị trường, số liệu của hai tháng trước đó cũng được điều chỉnh tăng tổng cộng 84.000 việc làm, cho thấy xu hướng mở rộng mạnh mẽ. Về cấu trúc, tăng trưởng việc làm lan rộng từ ngành dịch vụ sang các ngành mang tính chu kỳ như vận tải kho vận, sản xuất chế tạo; trong ngành xây dựng, mảng phi nhà ở tiếp tục mở rộng, mảng nhà ở lại giảm, chứng minh sự phân hóa giữa đầu tư AI và bất động sản. Tỷ lệ thất nghiệp giảm về 4,1%, do nhu cầu lao động tăng nhanh hơn cung lao động. Lương theo giờ tăng nhanh hơn ở cận biên, nhưng áp lực tiền lương chủ yếu tập trung ở các ngành lao động phổ thông liên quan đến cơ sở hạ tầng AI, rủi ro tăng lương diện rộng vẫn còn thấp. Giữ vững phán đoán rằng Fed sẽ tăng lãi suất thêm một lần nữa vào tháng 12 rồi chuyển sang quan sát, CPI tuần tới là chỉ số then chốt.

Tháng 10, Mỹ tạo thêm 165.000 việc làm phi nông nghiệp, cao hơn rất nhiều so với dự báo 65.000 của thị trường, số liệu hai tháng trước cũng được điều chỉnh tăng rõ rệt, cho thấy thị trường lao động phục hồi mạnh mẽ. Trong đó, việc làm mới tháng 8 được điều chỉnh từ 133.000 lên 186.000, tháng 9 từ 29.000 lên 60.000, tổng cộng tăng thêm 84.000 việc làm. Sau điều chỉnh, ba tháng gần nhất bình quân mỗi tháng Mỹ tạo thêm 137.000 việc làm phi nông nghiệp, cao rõ rệt so với mức trung bình 48.000 của 12 tháng trước đó.

Về mặt cấu trúc, tăng trưởng việc làm tiếp tục lan rộng từ ngành dịch vụ sang các ngành mang tính chu kỳ rộng hơn. Ngành dịch vụ chuyên nghiệp và thương mại thêm 70.000 việc làm trong tháng này, vượt xa mức bình quân 15.000 việc/tháng của 12 tháng gần đây; lĩnh vực giáo dục và y tế tăng 53.000 việc làm, vận tải kho vận tăng 25.000, sản xuất chế tạo tăng 19.000 việc làm. Tăng trưởng việc làm không còn dựa vào một số ngành dịch vụ đời sống, đầu tư AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu nhân công trong sản xuất chế tạo.

Mức giảm chủ yếu đến từ ngành nghỉ dưỡng, xây dựng và công nghệ thông tin. Tháng 10, ngành nghỉ dưỡng giảm 13.000 việc làm, so với tổng số việc làm trong ngành thì vẫn là dao động nhỏ. Ngành xây dựng giảm tổng cộng 3.000 việc làm, nhưng lại cho thấy sự phân hóa rõ rệt: nhà thầu và xây dựng phi nhà ở tăng khoảng 11.000 việc làm, nhà thầu xây dựng dân dụng giảm khoảng 15.000. Điều này phù hợp với nhu cầu đầu tư cho trung tâm dữ liệu và các khoản vốn khác vẫn mạnh, trong khi đầu tư nhà ở vẫn chịu áp lực do lãi suất cao. Ngành công nghệ thông tin giảm nhẹ 1.000 việc làm, thể hiện tác động thay thế của AI tiếp tục lan tỏa; nhưng ngành tài chính tăng thêm 7.000 việc làm, cho thấy việc làm văn phòng chưa thu hẹp trên diện rộng, tác động của AI tới từng vị trí vẫn cần quan sát thêm.

Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 4,1%, nguồn cung hạn chế giúp ổn định tỷ lệ thất nghiệp. Tháng 10, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng từ 61,8% lên 61,9%, tỷ lệ tham gia của nhóm trên 55 tuổi cũng phục hồi, số lao động nước ngoài sinh cũng tăng nhẹ. Tổng thể, lực lượng lao động tăng 421.000 người, số người có việc làm tăng 463.000, kéo tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,2% xuống 4,1%. Điều này cho thấy tỷ lệ thất nghiệp giảm không phải do người lao động rời khỏi thị trường, mà là do nhu cầu việc làm tăng nhanh hơn cung lao động. Xét đến ảnh hưởng của già hóa dân số và chính sách nhập cư hạn chế tăng trưởng cung lao động, nếu nhu cầu việc làm vẫn vững chắc thì tỷ lệ thất nghiệp sẽ duy trì ở mức thấp.

Lương tăng nhanh hơn ở cận biên, nhưng áp lực lạm phát tiền lương nhìn chung kiểm soát được dưới tác động thay thế của AI. Tháng 10, lương bình quân giờ tăng 0,4% so với tháng trước, tốc độ tăng hàng năm trong ba tháng gần nhất lên 3,9%. Về cấu trúc, đầu tư AI thúc đẩy nhu cầu nhân công cho xây dựng phi nhà ở và sản xuất chế tạo liên quan, một số vị trí kỹ thuật có mức lương tăng nhanh. Fed Dallas trước đó cũng chỉ ra rằng việc xây dựng trung tâm dữ liệu đẩy chi phí nhân công lên cao, đồng thời hút nhiều lao động từ ngành khác. Tuy nhiên, áp lực lương hiện chủ yếu tập trung vào một số ngành có cung-cầu khan hiếm, như nhóm lao động phổ thông liên quan đến hạ tầng AI, trong khi AI lại thay thế một số vị trí văn phòng, kìm hãm lương tăng. Vì vậy, dù nhu cầu lao động tiếp tục tăng nhưng khả năng xảy ra “vòng xoáy lương-lạm phát” là thấp.

Số liệu phi nông nghiệp mạnh mẽ giúp Fed giữ nguyên quyền tăng lãi suất trong tháng 12, CPI tuần tới mang ý nghĩa quyết định. Báo cáo này tiếp tục khẳng định thị trường lao động Mỹ đang ở trạng thái toàn dụng, Fed vì thế giảm bớt lo lắng về tăng trưởng và việc làm, trọng tâm chính sách vẫn là kiềm chế lạm phát. Dữ liệu CPI công bố tuần tới sẽ mang đến nhiều thông tin hơn về lạm phát, và đây cũng là căn cứ quan trọng để các quan chức Fed quyết định thái độ đối với việc tăng lãi suất tháng 12 cũng như các lần sau đó.