Cục Dự trữ Liên bang sẽ tăng lãi suất vào tháng 12 không? CPI tối nay sẽ quyết định!

Dữ liệu CPI tháng 10 được công bố tối nay sẽ trở thành căn cứ then chốt cho quyết định tăng lãi suất lần cuối cùng trong năm của Fed. Trong bối cảnh dữ liệu việc làm mạnh mẽ đã mở ra cánh cửa cho phe diều hâu, diễn biến của lạm phát sẽ quyết định trực tiếp việc Chủ tịch Fed Warsh có kích hoạt đợt tăng lãi suất vào ngày 9 tháng 12 hay không.

Hiện tại, thị trường đã định giá khả năng tăng lãi suất trong tháng 12 lên đến khoảng 86%. Vào thứ Sáu tuần trước, số liệu việc làm phi nông nghiệp tăng mạnh vượt kỳ vọng, tăng thêm 165.000 người, cao hơn rất nhiều so với dự báo thị trường là 70.000 người, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 4,1%, thị trường lao động đã cung cấp đủ hỗ trợ cho phe diều hâu. Cuộc họp FOMC lần trước đã giữ nguyên lãi suất với tỷ lệ phiếu 10-2, nhưng hai quan chức Cook và Hammack rõ ràng đã bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất, cho thấy sự chia rẽ nội bộ đã xuất hiện, do đó dữ liệu lạm phát trở thành biến số quyết định.

Goldman Sachs dự đoán CPI lõi tháng 10 chỉ tăng 0,16% so với tháng trước, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng chung của thị trường là 0,20%; UBS dự đoán là 0,23%; nhà kinh tế Mike Feroli của JPMorgan cũng dự báo là 0,23%.

Sự phân hóa rõ rệt giữa các bên, dữ liệu tối nay sẽ gây biến động lớn trên thị trường – theo dữ liệu từ bộ phận giao dịch của Goldman Sachs, biên độ biến động tiềm ẩn trong ngày của S&P 500 khoảng 80 điểm cơ bản, giá trị hợp đồng khoảng 60 đô la Mỹ. Đáng chú ý, báo cáo lần này do chính phủ đóng cửa vào năm ngoái khiến BLS không thu thập dữ liệu tháng 10 nên tốc độ tăng so với cùng kỳ năm trước không thể tính được, hoạt động giao dịch trên thị trường sẽ tập trung vào số liệu CPI lõi thay đổi hằng tháng, chính xác đến hai chữ số thập phân.

Goldman Sachs dự báo CPI lõi tháng này giảm mạnh so với mức 0,33% của tháng 9, chủ yếu do ba hạng mục dẫn dắt.

Về giá vé máy bay, dữ liệu giá vé trực tuyến mà Goldman Sachs theo dõi cho thấy gần như không đổi trong tháng 10. Do ảnh hưởng của việc giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh, giá vé máy bay trong chín tháng đầu năm nay trung bình tăng 2,5% mỗi tháng, nhưng đà tăng đã dừng lại trong tháng này.

Về bảo hiểm y tế, BLS sẽ đưa vào cập nhật bán niên dựa trên dữ liệu gốc từ các công ty bảo hiểm trong báo cáo tháng 10. Goldman Sachs dự đoán cập nhật này sẽ khiến giá bảo hiểm y tế giảm 2,5% và tiếp tục ghi nhận giá trị âm lớn trong sáu tháng tới, cho đến lần điều chỉnh tiếp theo vào tháng 4 năm sau. Điều này sẽ khiến giá dịch vụ y tế giảm tổng cộng 0,1%, trong khi dịch vụ y tế chiếm khoảng 9% trọng số trong CPI lõi, nên ảnh hưởng là không nhỏ.

Cần lưu ý rằng hạng mục này sử dụng nguồn dữ liệu khác với PCE, vì vậy tác động kéo giảm này sẽ không lan sang chỉ số PCE lõi mà Fed ưu tiên hơn.

Về lĩnh vực ô tô, Goldman Sachs dự báo giá xe đã qua sử dụng giảm 1,5% (theo dữ liệu giá đấu giá), giá xe mới tăng 0,1%, giá bảo hiểm ô tô giảm 0,3%. Với trọng số 3%, chỉ riêng xe đã qua sử dụng đã có thể kéo giảm CPI lõi khoảng 4,5 điểm cơ bản.

Một yếu tố kỹ thuật khiến việc giải thích dữ liệu lần này thêm phần phức tạp.

Do chính phủ đóng cửa vào năm ngoái khiến BLS không thể thu thập dữ liệu giá cả tháng 10 năm 2025, yếu tố điều chỉnh theo mùa buộc phải tính toán lại. BLS dùng giá trị trung bình hình học của chỉ số tháng 9 và tháng 11 năm 2025 để lấp khoảng trống, phương pháp này vô tình làm giảm chuẩn điều chỉnh theo mùa trong tháng này.

Goldman Sachs ước tính, độ sai lệch thống kê này sẽ khiến số liệu CPI lõi đã điều chỉnh theo mùa của tháng 10 năm nay bị thổi phồng thêm khoảng 5 điểm cơ bản, ảnh hưởng rõ nhất với các hạng mục giao thông công cộng, may mặc và khách sạn lưu trú.

Nếu loại trừ 5 điểm cơ bản nhiễu thống kê này thì “lạm phát lõi thực tế” của Goldman Sachs gần về mức 0,11%. Bloomberg Kinh tế thậm chí đã xây dựng chỉ số theo dõi giá độc lập để bù đắp cho sự đứt đoạn của chuỗi dữ liệu chính thức.

Ngay cả khi dữ liệu CPI tối nay cho thấy xu hướng mềm hóa, liệu điều đó có đủ để Fed ngừng tăng lãi suất hay không vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.

Goldman Sachs chỉ ra rằng, dự báo CPI của họ tương ứng với mức tăng hàng tháng của PCE lõi là 0,23%, cao hơn mức 0,16% của CPI lõi. Lý do là trọng số xe đã qua sử dụng trong PCE thấp, trong khi các hạng mục như vé máy bay, bảo hiểm ô tô, bảo hiểm y tế ở nguồn dữ liệu của PCE vẫn dự kiến tăng. UBS cũng dự đoán PCE lõi tháng 10 là 0,20%, tương ứng với tốc độ hàng năm khoảng 3,1%.

Điều này có nghĩa là, ngay cả khi dữ liệu CPI phát đi tín hiệu giảm nhiệt lạm phát, chỉ số PCE lõi – tiêu chí tham chiếu chính của Fed – vẫn có thể duy trì ở mức tương đối cao và khó cung cấp đủ căn cứ để tạm dừng tăng lãi suất.

Chiến lược gia lãi suất của Goldman Sachs nhấn mạnh: thị trường lao động mạnh là “điều kiện tiên quyết” chứ không phải “yếu tố quyết định” để Fed tiếp tục tăng lãi suất, dữ liệu việc làm chỉ mới mở cửa, còn dữ liệu lạm phát mới là yếu tố hướng dẫn Fed bước vào bên trong.

Trong bối cảnh kỳ vọng diều hâu đã được định giá rất cao, phản ứng thị trường do dữ liệu mềm và dữ liệu cứng kích hoạt sẽ có sự bất cân xứng rõ rệt.

Goldman Sachs cho rằng, nếu CPI tối nay giảm mạnh hơn dự kiến, thị trường có thể xuất hiện nhịp phục hồi tạm thời nhưng đà tăng này có thể bị xóa sổ sau khi dữ liệu PPI công bố vào thứ Sáu – JPMorgan dự báo PPI tháng 10 tăng mạnh tới 0,6% hàng tháng; nếu dữ liệu CPI vượt dự báo theo hướng mạnh, dưới áp lực bán hệ thống của các CTA, kỳ vọng tăng lãi suất tháng 12 sẽ được khóa chặt và có khả năng gây ra phản ứng thị trường dữ dội hơn.

Nhìn từ góc độ vĩ mô hơn, các yếu tố cốt lõi làm dịu đà tăng CPI lần này – thay đổi phương pháp bảo hiểm y tế và giá xe đã qua sử dụng giảm – đều rất hạn chế trong việc truyền dẫn sang chỉ số PCE lõi mà Fed lựa chọn. Trong khi đó, kỳ vọng lạm phát của người dân vẫn gần mức cao nhất trong ba năm, PPI vẫn cao hơn nhiều so với CPI. Đối với hai thành viên FOMC đã công khai ủng hộ tăng lãi suất, một chỉ số CPI lõi 0,16% có lẽ chỉ mua được chút hò reo ngắn hạn từ thị trường chứ chưa thể làm thay đổi căn bản lập trường chính sách của họ.