Trước đây tôi đã chia sẻ về loại tài sản đầu tiên.
Hôm nay chúng ta cùng xem xét loại tài sản thứ hai – những tài sản có giá trị sử dụng, nhưng không tạo ra dòng tiền.
Điểm khác biệt bản chất giữa loại tài sản này và loại đầu tiên chính là “giá trị sử dụng”, và chính sự khác biệt này khiến việc đầu tư vào các loại tài sản này có được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ dữ liệu cũng như các suy luận hợp lý dựa trên những dữ liệu đó, giúp nhà đầu tư có các tiêu chuẩn rõ ràng và thước đo có thể đánh giá được cho khoản đầu tư của mình.
Các mặt hàng như đồng, nhôm, bạc, ngũ cốc, dầu mỏ, khí tự nhiên, v.v. đều thuộc loại này.
Loại tài sản này có giá trị sử dụng rõ rệt nên có quan hệ cung cầu cụ thể cũng như các dữ liệu được tích lũy dài hạn dựa trên quan hệ cung cầu đó, chẳng hạn như sản lượng, sản lượng tiêu thụ, giá thành, giá thị trường, sự chênh lệch cung cầu, v.v.
Dựa trên những dữ liệu này, nhà đầu tư có thể sử dụng phương pháp hồi quy về giá trị trung bình để đánh giá xem tài sản này có khả năng bị định giá thấp hoặc định giá cao không, đồng thời dựa vào dữ liệu lịch sử để đánh giá:
Một khi giá cả lệch quá xa so với giá trị trung bình, vượt xa cung cầu thực tế, thì khả năng cao giá sẽ quay trở lại mức bình thường trong tương lai không xa.
Lúc này, mức chênh lệch giữa giá bị lệch nghiêm trọng và giá trị trung bình bình thường chính là cơ hội mà nhà đầu tư có thể nắm bắt.
Buffett thỉnh thoảng cũng tham gia vào loại tài sản này.
Một ví dụ điển hình là ông từng mua số lượng lớn bạc khi quan hệ cung cầu bạc rất căng thẳng nhưng giá lại bị đánh giá thấp nghiêm trọng, và sau đó đã bán ra trong quá trình giá quay trở lại bình thường, kiếm được không ít tiền.
Những gì ông sử dụng chính là các dữ liệu này và các suy luận hợp lý dựa trên dữ liệu đó.
Trước đây tôi cũng từng đề cập tới cơ hội đầu tư vào dầu mỏ và kim loại quý (bạch kim) dựa trên nguyên lý tương tự trong các bài viết của mình.
Tuy nhiên, giới hạn của loại tài sản này cũng rất rõ ràng, theo quy luật lịch sử, trong thời kỳ hòa bình và xã hội ổn định, rất khó để tài sản loại này tăng giá gấp 100 lần trong vòng 20-40 năm.
Bên cạnh đó, cơ hội đầu tư vào loại tài sản này không xuất phát từ lãi kép theo thời gian, mà đến từ sự biến dạng, lệch lạc bất thường của thị trường dẫn đến giá chênh lệch, và mức giá chênh lệch này thường chỉ kéo dài trong thời gian rất ngắn, đôi khi chỉ vài tháng hoặc một năm, nhiều nhất cũng chỉ vài năm, hiếm khi kéo dài được 10 năm hoặc lâu hơn.
Tại sao lại như vậy?
Bởi vì chúng đều là sản phẩm công nghiệp, khi giá chênh lệch quá nhiều, quy luật thị trường sẽ tự động phát huy tác dụng:
Cung quá nhiều, thị trường sẽ loại bớt nhà sản xuất; cầu quá mạnh, thị trường sẽ thu hút thêm nhiều nhà sản xuất mới.
Do đó, trong một khoảng thời gian nhất định, giá sẽ quay trở lại mức bình thường, không để tình trạng lệch lạc này kéo dài quá lâu.
Vì thế, loại tài sản này về cơ bản không đáp ứng được điều kiện tăng giá gấp 100 lần trong vòng 20-40 năm.
Khi nhà đầu tư tham gia vào loại tài sản này, phần lớn chỉ là chơi cho vui, nếu gặp cơ hội tốt thì tham gia, không có cũng chẳng cố tìm kiếm làm gì.
Munger từng đùa rằng việc Buffett mua bạc chỉ là nhất thời nổi hứng, nhặt một cái “đầu mẩu thuốc lá”.
Để nắm bắt được những cơ hội này, nhà đầu tư cần theo dõi các loại sản phẩm này trong thời gian dài, đồng thời có hiểu biết hoặc khả năng đánh giá nhất định đối với dữ liệu lịch sử cũng như quan hệ cung cầu, từ đó có thể phát hiện cơ hội trước người khác trong môi trường thị trường biến động không ngừng.
Đối với phần lớn nhà đầu tư phổ thông, đây cũng là điều rất khó thực hiện.
Tóm lại, bản thân loại tài sản này vừa không đáp ứng được điều kiện tăng giá gấp 100 lần, vừa không tạo ra cơ hội cho phần lớn người bình thường tham gia.
Do đó, đa số nhà đầu tư cũng không thể thu được lợi nhuận gấp trăm lần từ loại tài sản này.
