Trước đó tôi đã chia sẻ về loại tài sản thứ nhất.
Hôm nay chúng ta cùng xem xét loại tài sản thứ hai – tài sản có giá trị sử dụng, nhưng không tạo ra dòng tiền.
Bản chất khác biệt chính giữa loại này và loại thứ nhất là có “giá trị sử dụng”, và chính sự khác biệt này khiến việc đầu tư vào những loại sản phẩm này được hỗ trợ bởi dữ liệu mạnh mẽ, cùng với các suy luận hợp lý dựa trên dữ liệu đó, từ đó giúp nhà đầu tư có tiêu chuẩn rõ ràng cũng như thước đo có thể đo lường khi đầu tư vào loại này.
Các loại hàng hóa khác nhau (như đồng, nhôm, bạc, lương thực, dầu mỏ, khí tự nhiên, v.v.) đều thuộc loại này.
Loại tài sản này có giá trị sử dụng rõ ràng, nên tồn tại mối quan hệ cung-cầu cụ thể cũng như các dữ liệu tích lũy lâu dài dựa trên mối quan hệ này, chẳng hạn như sản lượng, lượng tiêu thụ, giá thành, giá thị trường, mức thâm hụt cung cầu, v.v.
Dựa trên những dữ liệu đó, nhà đầu tư có thể sử dụng phương pháp hồi quy về giá trị trung bình để đánh giá tài sản này có bị định giá thấp hay cao, đồng thời dựa trên dữ liệu lịch sử để nhận định:
Một khi giá cả lệch xa giá trị trung bình, chênh lệch nghiêm trọng với quan hệ cung cầu, thì rất có khả năng giá sẽ quay về giá trị bình thường trong tương lai gần.
Lúc này, mức chênh lệch giữa giá trị bị lệch và giá trị trung bình là cơ hội mà nhà đầu tư có thể tận dụng.
Đôi khi Buffett cũng tham gia vào loại tài sản này.
Trường hợp tiêu biểu nhất là khi ông ấy từng mua vào một lượng lớn bạc lúc cán cân cung-cầu bạc rất căng thẳng nhưng giá lại bị đánh giá thấp nghiêm trọng, và trong quá trình giá quay về mức bình thường sau đó, ông đã bán ra và thu được không ít lợi nhuận.
Những gì ông ấy sử dụng chính là những dữ liệu đó và suy luận hợp lý dựa trên các dữ liệu này.
Trước đây tôi cũng từng đưa ra trong bài viết về cơ hội đầu tư vào dầu mỏ và kim loại quý (bạch kim) dựa trên nguyên lý tương tự.
Nhưng giới hạn trần của loại tài sản này cũng rất rõ ràng, theo quy luật lịch sử, vào những thời kỳ hòa bình bình thường và xã hội ổn định, loại tài sản này rất khó có thể tăng giá gấp 100 lần trong vòng 20-40 năm.
Bên cạnh đó, cơ hội đầu tư vào tài sản này không đến từ lãi kép theo thời gian mà đến từ việc thị trường bị bóp méo tạo ra mức chênh lệch giá bất thường. Và loại chênh lệch này thường chỉ kéo dài trong thời gian rất ngắn, đôi khi chỉ vài tháng hoặc một năm, nhiều nhất cũng chỉ vài năm, rất hiếm khi kéo dài tới 10 năm hoặc lâu hơn nữa.
Tại sao lại như vậy?
Bởi vì chúng đều là sản phẩm công nghiệp, một khi giá cả lệch quá nhiều, quy luật thị trường tự nhiên sẽ phát huy tác dụng:
Cung quá lớn, thị trường sẽ loại bỏ nhà sản xuất; cầu quá mạnh, lập tức sẽ có nhiều nhà sản xuất mới gia nhập.
Từ đó trong một khoảng thời gian sẽ khiến giá quay về giá trị bình thường, không để tình trạng này kéo dài quá lâu.
Do đó, loại tài sản này về cơ bản không đáp ứng điều kiện tăng giá gấp 100 lần trong vòng 20-40 năm.
Nhà đầu tư tham gia vào loại tài sản này, phần lớn chỉ là chơi vui, thấy cơ hội tốt thì tham gia, không có thì cũng không chủ động tìm kiếm.
Munger từng đùa rằng việc Buffett mua bạc chỉ là bốc đồng, nhặt được mẩu “mẩu thuốc lá”.
Để tận dụng được những cơ hội này, nhà đầu tư phải theo dõi lâu dài các sản phẩm này, đồng thời có hiểu biết hoặc khả năng phán đoán nhất định về lịch sử cũng như dữ liệu cung cầu liên quan, nhờ đó khi thị trường biến động có thể nhanh hơn người khác một bước, phát hiện cơ hội mà người khác chưa nhận ra.
Điều này thực sự cũng rất khó đối với đại đa số nhà đầu tư thông thường.
Tóm lại, bản thân loại tài sản này vừa không đủ điều kiện để tăng giá gấp 100 lần, vừa không mang lại nhiều cơ hội tham gia cho phần lớn mọi người.
Vì vậy, đại đa số nhà đầu tư cũng gần như không thể kiếm lợi nhuận gấp trăm lần từ loại tài sản này.
